سيد محمد جواد ذهنى تهرانى

22

الكلام اللطيف في شرح التصريف (فارسى)

تفعيل ببريم مانند : فرح زيد ( شاد شد زيد ) كه وقتى عين الفعل يعنى « راء » را تشديد داديم مىشود : فرّح زيد ( شاد كرد زيد ) لذا اگر مفعولش را در كلام ذكر كنيم مىشود : فرّحت زيدا ( شاد كردم زيد را ) . 2 - آنكه باوّلش همزه بيافزائيم و بعبارت ديگر آن را بباب افعال ببريم مانند : جلس زيد ( نشست زيد ) كه وقتى همزه باوّلش بيافزائيم مىشود : اجلس زيد ( نشانيد زيد ) لذا اگر مفعولش را در كلام ذكر كنيم مىشود : اجلست زيدا ( نشانيدم زيد را ) . و به حرف الجرّ فى الكلّ : يعنى تمام افعال غير متعدّى را چه از ثلاثى مجرّد بوده و چه از غير آن باشد اگر بخواهيم متعدّى كنيم بواسطه اضافه كردن ( باء جارّه ) مىتوان چنين نمود مثلا « ذهب » يعنى رفت ، فعل ثلاثى مجرّد است و لازم مىباشد ، حال اگر بخواهيم آن را متعدّى كرده و برايش مفعول بياوريم مىگوئيم : ذهبت بزيد ( بردم زيد را ) . يا « انطلق » يعنى آزاد بود ، فعل ثلاثى مزيد از باب « انفعال » است و لازم مىباشد حال اگر بخواهيم آن را متعدّى كرده و برايش مفعول بياوريم مىگوئيم : انطلقت بزيد ( آزاد كردم زيد را ) .